Koszt budowy farmy fotowoltaicznej: porównanie małych i dużych farm Popularność energii odnawialnej rośnie nieprzerwanie od wielu lat. Szczególnie szybko rozwija się energetyka słoneczna – najbardziej uniwersalne i teoretycznie najobfitsze źródło energii. Moc promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni ziemi przekracza całkowite światowe zapotrzebowanie na energię o kilka tysięcy razy. Perspektywy rozwoju fotowoltaiki są zatem potencjalnie nieograniczone. W przeciwieństwie do tradycyjnych źródeł energii – gdzie mamy do czynienia z problemem wyczerpywania się złóż – oraz pozostałych źródeł energii odnawialnej, których dostępność jest znacznie bardziej ograniczona, energetyka słoneczna może być stosowana niemal w każdym miejscu na ziemi. Jedynym ograniczeniem jest zatem techniczna i ekonomiczna efektywność takiego rozwiązania. Koszt wytwarzania energii słonecznej uzależniony jest bezpośrednio od wydajności paneli słonecznych, czyli tego, jaka część pochodzącej ze słońca energii przekształcana jest w postać możliwą do wykorzystania. Dużą rolę gra tu więc czynnik geograficzny – w rejonach o dużym średnim nasłonecznieniu wydajność fotowoltaiki będzie wyższa, a zatem będzie ona tańsza z uwagi na możliwość wytworzenia tej samej ilości energii z mniejszej powierzchni paneli. Trudno jest zatem jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, ile kosztuje instalacja tego typu. Oprócz wspomnianych już czynników, na koszt budowy farmy fotowoltaicznej będzie miała wpływ również możliwość skorzystania z dotacji na tego typu przedsięwzięcie oraz ich wysokość. Analizując opłacalność komercyjnej inwestycji w fotowoltaikę należy również wziąć pod uwagę fakt, że ceny paneli słonecznych – a co za tym idzie, cena wytwarzania samej energii – szybko spadają, co również będzie miało wpływ na stopę zwrotu z inwestycji. Szacuje się, że koszt budowy elektrowni słonecznej o mocy nominalnej 1 MW to około 3,9 – 4,8 mln. złotych. Głównym kosztem będzie oczywiście koszt samych paneli. Cena wybudowania jednostki mocy będzie wahać się znacznie w zależności od rozmiaru budowanej farmy. Przy dużych inwestycjach koszt jednego kW będzie w przeliczeniu znacznie niższy, niż w przypadku niewielkich farm. W elektrowni o mocy 1MW koszt paneli wyniesie około 2 milionów złotych, stanowiąc około połowy całkowitego kosztu budowy. Kolejnym nieodzownym elementem instalacji fotowoltaicznej są inwertery, tutaj koszt zakupu szacowany jest na około 800 tysięcy złotych dla instalacji o mocy 1MW. Należy przy tym pamiętać, że ceny urządzeń są dość mocno uzależnione od kursu walut. Drugim po panelach głównym kosztem inwestycji będzie koszt prac konstrukcyjnych, obejmujący prace ziemne oraz instalację konstrukcji wsporczej i samych modułów. Jest to koszt rzędu około miliona złotych dla farmy o mocy 1MW. Do samych kosztów budowlanych należy również doliczyć koszt instalacji ogrodzenia i systemu monitoringu, wynoszący około dwustu tysięcy złotych dla farmy o podanej mocy. Obok samego kosztu budowy farmy fotowoltaicznej, inwestor ponosi również koszt przyłączenia jej do sieci średniego napięcia. Koszt ten będzie się wahać w zależności od lokalizacji elektrowni i odległości do najbliższej linii elektrycznej. Cena przyłączenia do sieci różni się również w zależności od całkowitej mocy farmy, maksymalna moc instalacji możliwa do podłączenia do linii średniego napięcia do kilka MW. Niewielkie instalacje o mocy nie przekraczającej kilkudziesięciu kW mogą być podłączone bezpośrednio do linii niskiego napięcia, przez co koszt przyłącza będzie znacznie niższy. W przypadku dużych inwestycji, których moc przekracza trzy – cztery MW należy się liczyć z koniecznością wykonania przyłącza do linii wysokiego napięcia, co znacznie zwiększy koszty. Kolejnym czynnikiem wpływającym na koszt przyłączenia elektrowni do sieci publicznej jest fakt, że w przypadku małych i średnich instalacji koszt ten pokrywany jest częściowo, lub nawet w całości przez zakład energetyczny. Z możliwości darmowego przyłączenia do sieci mogą korzystać jedynie właściciele małych instalacji, o mocy nieprzekraczającej 40 KW. Koszt przyłączenia większych inwestycji komercyjnych dzielony jest po połowie między inwestora i zakład energetyczny, dotyczy do jednak wyłącznie instalacji o mocy do 5MW. Powyżej tego progu inwestor ponosi cały koszt samodzielnie. Sprawia to często, że inwestycja staje się całkowicie nieopłacalna, zwłaszcza jeżeli uwzględnimy wspomniany wyżej fakt tego, że instalacje o dużej mocy muszą być podłączone do linii wysokiego napięcia, co samo w sobie znacznie podnosi koszty. W praktyce elektrownie takie nie są w Polsce budowane – moc największych polskich farm fotowoltaicznych nie przekracza 5MW.